Wat is een Zorgverzekering Restitutie polis? Korte versie: een polis met vrije zorgkeuze en vergoeding op basis van het (markt)conforme tarief. Tot en met 2024 kon je hiermee zélf je zorgverlener kiezen en kreeg je voor basiszorg meestal een volledige vergoeding, ook bij niet-gecontracteerde zorgverleners. Sinds 2025 worden nieuwe restitutiepolissen niet meer aangeboden. Veel polissen zijn vervangen door combinatiepolissen.
Mensen willen vaak weten hoe dit precies werkte, wat vrije zorgkeuze betekent en waar je op kunt letten bij het vergelijken. Dat is logisch: termen als ‘marktconform tarief’ en ‘gecontracteerde zorg’ vliegen je om de oren. In deze uitleg krijg je een nuchter, helder overzicht zonder aanbevelingen. Je leest wat een restitutiepolis inhield, hoe vergoedingen werden berekend en hoe dit zich verhoudt tot natura- en combinatiepolissen. Ook vind je tips om polissen naast elkaar te zetten en zelf te controleren welke voorwaarden aansluiten bij jouw situatie. Wil je daarna neutraal opties naast elkaar leggen? Dan kun je eenvoudig premies en voorwaarden vergelijken.
Wat is een restitutiepolis (en wat is er veranderd sinds 2025)?
Een restitutiepolis was een type basiszorgverzekering met vrije zorgkeuze. Je koos zelf je ziekenhuis of zorgverlener, ongeacht contracten tussen verzekeraar en aanbieder. De vergoeding volgde het wettelijk of marktconform tarief. In de praktijk hoefde je vaak niets voor te schieten, omdat veel zorgverleners toch rechtstreeks declareerden.
Belangrijk om te weten: sinds 1 januari 2025 bieden zorgverzekeraars in Nederland geen nieuwe restitutiepolissen meer aan. Bestaande polissen zijn omgezet, meestal naar een combinatiepolis. Voor doorlopende behandelingen uit 2024 kon een overgangsregeling gelden. Controleer altijd de actuele polisvoorwaarden bij de verzekeraar.
Hoe werkte restitutie in de praktijk?
‘Restitutie’ betekent letterlijk: terugbetaling. Dat ging zo:
- Ga je naar een gecontracteerde zorgverlener? Dan declareert de zorgverlener meestal rechtstreeks bij de verzekeraar.
- Ga je naar een niet-gecontracteerde zorgverlener? Dan kon je soms eerst zelf de rekening betalen en daarna indienen. De verzekeraar vergoedde tot het wettelijk of marktconform tarief.
- Is een tarief buitensporig hoog? Dan vergoedde de verzekeraar tot wat als redelijk wordt gezien in de Nederlandse markt.
Hierdoor hadden verzekerden ruime keuzevrijheid. Tegelijk gold wel: voorwaarden, tarieven en uitzonderingen bleven bepalend voor de uiteindelijke vergoeding.
Belangrijke begrippen kort uitgelegd
Vrije zorgkeuze
Bij de restitutiepolis koos je zélf je zorgverlener, ook als er geen contract was met je verzekeraar. De vergoeding was meestal gelijk aan het marktconform of wettelijk tarief, behalve bij onredelijk hoge kosten.
Gecontracteerde vs. niet-gecontracteerde zorg
Gecontracteerd: er zijn prijs- en kwaliteitsafspraken. Declaraties verlopen vaak direct. Niet-gecontracteerd: er is geen contract; de vergoeding volgt doorgaans het marktconform tarief. Het kan voorkomen dat je een rekening voorschiet.
Marktconform tarief en Wmg
Het marktconform tarief is wat verzekeraars redelijk achten in de Nederlandse markt. Bestaat er een wettelijk tarief (Wmg)? Dan geldt dat bedrag. Anders wordt gekeken naar gemiddeld of hoogst gecontracteerde tarieven als referentie. Dit is een technisch onderdeel, maar het bepaalt wat uiteindelijk vergoed wordt.
Eigen risico en eigen bijdragen
Ook bij restitutie gold het verplicht eigen risico voor veel zorg uit de basisverzekering. Sommige zorg valt buiten het eigen risico of kent aparte eigen bijdragen. Controleer altijd de polisvoorwaarden om te zien wat in jouw situatie van toepassing is.
Aanvullende verzekering
De restitutiepolis ging over de basisverzekering. Voor aanvullende verzekeringen konden andere regels gelden, bijvoorbeeld lagere vergoedingen bij niet-gecontracteerde zorg. Dit verschilde per polis en per zorgsoort.
Natura, restitutie en combinatie: de verschillen
- Naturapolis: recht op zorg binnen gecontracteerde netwerken. Ga je buiten het netwerk? Dan volgt vaak een (gedeeltelijke) vergoeding op basis van een percentage van het gemiddeld gecontracteerde tarief.
- Restitutiepolis: recht op vergoeding met vrije zorgkeuze. Vergoeding meestal tot wettelijk of marktconform tarief, ook zonder contract.
- Combinatiepolis: mix van beide. Voor een deel van de zorg (bijv. GGZ of wijkverpleging) kunnen naturaregels gelden; voor andere zorg meer richting restitutie. Dit verschilt per verzekeraar en polisjaar.
Sinds 2025 is de combinatiepolis in de praktijk de opvolger van de klassieke restitutiepolis. De details per zorgsoort kunnen verschillen. Controleer daarom altijd de actuele polisvoorwaarden.
Hoe premies en voorwaarden konden verschillen
Premies liepen uiteen door inkoop, contractering en dekking. Sommige mensen letten bij het vergelijken op:
- Vergoeding niet-gecontracteerde zorg per zorgsoort (bijv. GGZ, wijkverpleging, fysiotherapie).
- Maxima of percentages bij gemiddeld gecontracteerde tarieven.
- Eventuele voorschotbetalingen en declaratieprocessen.
- Eventuele wachttijden of toelatingscriteria in aanvullende verzekeringen.
- Klantservice, digitale afhandeling en toegankelijkheid van informatie.
Het kan voorkomen dat de premie van een (voormalige) restitutiepolis hoger lag dan die van een naturapolis, mede door vrije zorgkeuze en bredere vergoedingsruimte. Of dat relevant is, hangt af van je eigen voorkeuren rondom keuzevrijheid en gemak van declareren.
Situatieschetsen (zonder advies)
- Iemand wil naar een gespecialiseerde kliniek zonder contract. Met een restitutiepolis werd vaak het marktconform tarief vergoed; bij een combinatiepolis kan dat per zorgsoort en jaar variëren. Controleer de polisvoorwaarden voor je start.
- Bij langdurige behandeling gestart in 2024 kon een overgangsregeling in 2025 gelden. De precieze uitwerking verschilde per verzekeraar en dossier.
- Voor aanvullende zorg (bijv. alternatieve zorg) kunnen vergoedingen afwijken van basiszorg. Het kan voorkomen dat er lagere vergoedingen gelden bij niet-gecontracteerde aanbieders.
Niet-gecontracteerde zorg: hoe berekent men de vergoeding?
Veelgestelde vraag: hoe wordt dat ‘marktconform’ bepaald? In grote lijnen:
- Is er een wettelijk tarief (Wmg)? Dan geldt dat.
- Geen wettelijk tarief, wel uniforme contracttarieven? Dan volgt men dat niveau.
- Verschillende contracttarieven? Dan kan het hoogst of gemiddeld gecontracteerde tarief als referentie gelden.
Bij extreme tarieven kan de vergoeding lager uitvallen dan de factuur. Dat is geen aanwijzing dat iets ‘goed’ of ‘fout’ is; het is de manier waarop veel polissen het risico op outliers afkaderen. Altijd handig: de exacte methode staat in de polisvoorwaarden.
Vergelijken: zo zet je opties neutraal naast elkaar
Veel mensen vinden het prettig om zelf te filteren op zorgkeuze, vergoedingspercentages en service. Je kunt via een vergelijker polissen naast elkaar zetten, premies checken en doorlinken naar polisvoorwaarden. Zonder advies. Gewoon overzichtelijk naast elkaar.
- Vergelijk zorgverzekeringen neutraal via onze vergelijker.
- Lees meer achtergrond over natura in deze uitleg: wat is een naturapolis.
- Wil je breder oriënteren? Start op verzekeringvergelijken.nl en klik door naar de relevante pagina’s.
- Nieuwsgierig naar polisnuances bij een merk? Bekijk een neutrale merkpagina, zoals Menzis (overzicht). Controleer altijd voorwaarden bij de verzekeraar.
Let op: je bepaalt zelf wat past bij jouw situatie. Gebruik de filters om dekkingen, vergoedingspercentages en eigen risico inzichtelijk te krijgen, en klik door naar de voorwaarden voor de details per zorgsoort.
Samenvattend
De restitutiepolis stond voor vrije zorgkeuze en vergoeding tot het marktconforme of wettelijke tarief. Sinds 2025 wordt deze polis in Nederland niet meer aangeboden; combinatiepolissen namen veel functies over, met per zorgsoort soms verschillen. Wie zich wil oriënteren, kan polissen neutraal naast elkaar zetten, premies en voorwaarden scannen en zelf checken wat aansluit bij de eigen voorkeuren.
Je weet nu wat een restitutiepolis is, hoe vrije zorgkeuze werkte en waarom deze polisvorm in 2025 verdween. De kern: restitutie stond voor vergoeding op basis van het wettelijk of marktconform tarief, ook zonder contract. Tegenwoordig kom je vooral combinatiepolissen tegen, waarbij per zorgsoort verschillen kunnen gelden. Het blijft slim om voorwaarden, vergoedingspercentages en declaratieprocessen zelf te controleren.
Wil je premies, voorwaarden of opties vergelijken? Bekijk dan onze vergelijker: zorgverzekeringen vergelijken. Leg polissen rustig naast elkaar, klik door naar polisvoorwaarden bij de verzekeraar en bepaal zelf wat aansluit bij jouw situatie.
Veelgestelde vragen
Wat is een Zorgverzekering Restitutie polis precies?
Een restitutiepolis was een basisverzekering met vrije zorgkeuze. Je koos zelf je zorgverlener en kreeg meestal vergoeding tot het wettelijk of marktconform tarief, ook zonder contract. In de praktijk declareerden veel zorgverleners direct. Bij niet-gecontracteerde zorg kon je soms voorschieten. Controleer voor actuele situaties de polisvoorwaarden, want sinds 2025 worden nieuwe restitutiepolissen niet meer aangeboden.
Bestaat de restitutiepolis nog in 2025 en 2026?
Nee, nieuwe restitutiepolissen worden sinds 2025 niet meer aangeboden. Bestaande polissen zijn doorgaans omgezet naar combinatiepolissen. Voor doorlopende behandelingen uit 2024 kon een overgangsregeling gelden, afhankelijk van de verzekeraar en voorwaarden. Wil je weten wat nu geldt? Bekijk de actuele polisdocumenten bij de verzekeraar en vergelijk neutraal de opties die beschikbaar zijn.
Hoe werkt vergoeding bij niet-gecontracteerde zorg?
Bij restitutie gold vaak vergoeding tot het wettelijk of marktconform tarief. Is er een Wmg-tarief? Dan geldt dat. Anders wordt gekeken naar marktconforme referenties, zoals gemiddeld of hoogst gecontracteerde tarieven. Bij uitzonderlijk hoge rekeningen kan de vergoeding lager zijn dan de factuur. Controleer altijd de polisvoorwaarden voor de methode en eventuele maximale vergoedingen.
Wat is het verschil met een naturapolis en combinatiepolis?
Een naturapolis werkt met gecontracteerde netwerken en vergoedt buiten het netwerk vaak een percentage van het gemiddeld gecontracteerde tarief. De restitutiepolis bood vrije zorgkeuze met vergoeding tot marktconform of wettelijk tarief. De combinatiepolis mixt beide: per zorgsoort kunnen naturaregels of restitutie-achtige vergoedingen gelden. Het hangt af van de polisvoorwaarden en het polisjaar.
Hoe kan ik zorgverzekeringen neutraal vergelijken?
Je kunt polissen naast elkaar zetten op premie, vergoedingspercentages, zorgkeuze en voorwaarden. Gebruik filters, lees de polisdocumenten en controleer per zorgsoort wat vergoed wordt. Tip: bekijk ook het declaratieproces en eventuele voorschotbetalingen. Een neutrale start is een overzichtspagina zoals zorgverzekering vergelijken, en klik daarna door naar de voorwaarden bij de verzekeraar.